Anza na gharama halisi ya kipande
Bei uliyonunulia si gharama yako yote. Ongeza kila kilicholipwa ili bidhaa ifike rafuni, kisha gawanya kwa idadi ya vipande.
Mfano (namba za mfano tu): katoni ya vipande 24 kwa TSh 96,000, na usafiri wa katoni hiyo TSh 4,800. Jumla ni TSh 100,800, ukigawa kwa 24 ni TSh 4,200 kwa kipande. Ukipanga bei kwa kutumia TSh 4,000, umesahau usafiri.
Markup na margin si kitu kimoja
Hapa ndipo wengi hukosea. Markup ni faida kama asilimia ya bei ya kununua. Margin ni faida kama asilimia ya bei ya kuuza.
Bidhaa iliyonunuliwa TSh 8,000 na kuuzwa TSh 10,000 ina faida ya TSh 2,000. Markup ni asilimia 25 (2,000 kwa 8,000), lakini margin ni asilimia 20 (2,000 kwa 10,000). Namba ni moja, asilimia ni tofauti.
Ukitaka margin ya asilimia 25 kwenye bidhaa ya TSh 8,000, usiongeze asilimia 25. Tumia hesabu hii:
Bei ya kuuza = gharama / (1 - margin). Yaani 8,000 / 0.75 = TSh 10,667.
Hakikisha bei inalipa matumizi ya duka
Margin yako lazima itoshe kulipa kodi ya pango, mishahara na gharama nyingine, na bado ibaki faida. Tumia hesabu ya faida ya duka kujua matumizi ni asilimia ngapi ya mauzo. Kama matumizi ni asilimia 17 ya mauzo, margin ya asilimia 15 inakuweka kwenye hasara hata kama kila bidhaa inaonekana ina faida.
Bei moja haifai kwa bidhaa zote
Bidhaa tofauti zinastahili margin tofauti:
- Bidhaa ambazo wateja wanajua bei yake: weka karibu na soko, hata kwa margin ndogo.
- Bidhaa ndogo ambazo watu hawalinganishi bei: margin inaweza kuwa kubwa zaidi.
- Bidhaa zinazoharibika haraka au kuisha muda: weka margin inayofunika hasara ya zile zitakazotupwa.
- Bidhaa zinazotoka polepole: pesa yako inakaa muda mrefu, kwa hiyo zinahitaji margin kubwa zaidi.
Bei ya jumla na rejareja
Mnunuzi wa jumla anastahili bei ya chini kwa sababu ananunua kingi kwa mara moja, lakini usishuke chini ya gharama yako. Kwenye mfano wa gharama ya TSh 4,200, bei ya rejareja TSh 5,500 ina margin ya karibu asilimia 23.6, na bei ya jumla TSh 4,800 ina margin ya asilimia 12.5.
Weka kiwango cha chini cha kununua ili kupata bei ya jumla. DukaPOS inaruhusu makundi ya bei tofauti kwa bidhaa moja; soma zaidi kwenye mfumo wa POS wa jumla.
Bei ya kununua ikipanda
Hili ndilo chanzo cha hasara isiyoonekana. Msambazaji anaongeza bei, lakini bei ya kuuza inabaki ileile na margin inapungua kimyakimya.
Kila mzigo mpya unapoingia, linganisha bei mpya ya kununua na bei ya kuuza. Pia wape wauzaji kikomo cha punguzo, ili punguzo lisile faida yote.
Ona faida ya kila bidhaa na ujue ipi inahitaji bei mpya.